అపారేకా

ఆకాశంచూడు అపారేకా,
చంద్రుడు ఎలుగుదాటులోవపైన నించున్నాడు
ఎందుకు నన్ను ఆ నల్లటి కళ్ళతో చూస్తున్నావు, పిల్లా?
అటకపైకి నిన్ను వెంబడించేటట్టు చేస్తున్నావెందుకు?
ఈరోజు నేను నీ పిల్లగాడినవుతాను
రాత్రంతా సరసమైన కబుర్లు చెబుతూ గడుపుదాము
నా బుర్రపాడుచెయ్యాలని చూడకు పిల్లా
వదిలెయ్యి, విను చెప్పేది

రాత్రిపూట ఆకాశం చుక్కలతో నిండిన కంబళీలా ఉంది
చంద్రుడు కొండల్లో ఎలుగుదాటులోవపైకి పోతున్నాడు
ఎక్కడున్నావు పిల్లోడా, నువ్వు కనపడట్లేదు
మరి నీ పిల్లదానికోసం నువ్వు వేచిచూస్తే బాగుండేది
రాత్రంతా వారి కబుర్లతో గడిచింది
మంచు కురిసిన ప్రొద్దుగూకింది.

ఈ ప్రొద్దుటకి ఒక గుక్క అరాకీ బావుంటుంది
సరైన పానీయమున్న ఒక సీసా
పిల్లది ఆ సీసా అరాకీ తెచ్చింది
ప్రొద్దుటకాస్తా మధ్యాహ్నం అయ్యింది
పిల్లవాడు పానీయమంతా ఓ కొమ్ములో పోసుకుని త్రాగాడు
చిలిపినవ్వు నవ్వాడు

ఆ పిల్ల తనకి భోజనంపెట్టి తలవంచింది
“మరి చెప్పు ఖెసుర్వేతిలో జనాల గురించి” అని అడిగింది
తాగిన పానీయం తన బుర్రకి మత్తుపట్టించింది
ఆ పిల్ల తన పక్కన కూర్చిని ఉంది
“ఓ ఎలాంటి ఆలోచనలు వస్తున్నాయి, దేవుడు కోపగించుకుంటాడు”
సిగ్గుపడి కుర్రవాడు మొహంపై తెల్లబారాడు
ఎలుగుదాటులోవపైకి ప్రయాణంకట్టాడు
ఖఖ్మాతీ ఊరికి బయలుదేరాడు

అపారేకా అంటే జార్జియా దేశంలో ఒక మగవాడి పేరు. ఈ జానపదగీతం అపారేకా అనే కుర్రవాడు ప్రయాణంలో ఉండగా ఒకచోట ఆగి, అక్కడ స్నేహితురాలిని కలుసుకుని, రాత్రంతా సరసమైన కబుర్లు చెప్పినవైనం వివరిస్తోంది. పిల్లవాడికి అమ్మాయిపై మనసుపుట్టినా, సిగ్గుపడి ముందడుగు వెయ్యడు. ఈ యువతీయువకుల నిర్మలమైన ప్రేమవిశేషాలని ఈ పాటలో అలా కథలా చెప్పారు. పాట పాడింది “త్రియో మాందీలీ”అను ఒక గాయనీబృందం. ఈ అమ్మాయిలు సరదాగా వారి ఊరిప్రక్కన పాడుతూ ఈ పాటను యూట్యూబులో విడుదలచేసిన తరువాత విపరీతంగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చారు. జార్జియాదేశపు టివీలో కూడా వీరు ఈ పాటను ఆలపించారు. పాందూరీ అను తంత్రీవాయిద్యాన్ని మీటుతూ, గళంకలిపి పాటను పాడుతూ జానపదగేయాల కమ్మదనం చూపుతున్నారు.

ఓ సుందరీ సుందరీ!

ఓ సుందరీ సుందరీ!

ఓ సుందరీ సుందరీ, నేను చుట్టూ అంతా తిరుగుతున్నాను
నాకవి మనశ్శాంతినివ్వట్లేదు, కనికరించట్లేదు
దహించే నీ కళ్ళు, నీ కళ్ళు
నాకవి మనశ్శాంతినివ్వట్లేదు, కనికరించట్లేదు
దహించే నీ కళ్ళు, నీ కళ్ళు

సుందరీ, నీ గుండె రాతైవుండవచ్చు
నన్నెందుకు వేదిస్తున్నావు? పశ్చాత్తాపం లేదా?
నేను కూడా, దహించే అగ్ని కప్పెడుతోంది నన్ను
నీ కళ్ళదే పూచీ, నీ కళ్ళు
నాకవి మనశ్శాంతినివ్వట్లేదు, కనికరించట్లేదు
దహించే నీ కళ్ళు, నీ కళ్ళు

నా తలపులు నీకు అందవు,
నా పలుకులు నీకు అందవు, దూరంగా ఉన్నావు
నేనీ ప్రపంచం ఇలా వదలాలనుకోవట్లేదు
నేనెంతగా నిన్ను ప్రేమిస్తున్నానో నీకు తెలియకుండా
ఎంతగా, ఎంతగా నిన్ను ప్రేమిస్తున్నానో!

ఓ సుందరీ సుందరీ, నేను చుట్టూ అంతా తిరుగుతున్నాను
నాకవి మనశ్శాంతినివ్వట్లేదు, కనికరించట్లేదు
దహించే నీ కళ్ళు, నీ కళ్ళు
నాకవి మనశ్శాంతినివ్వట్లేదు, కనికరించట్లేదు
దహించే నీ కళ్ళు, నీ కళ్ళు

“అఖ్ తుర్పావ్ తుర్పావ్” అనే ఈ జార్జియాదేశపు జానపదగీతాన్ని పాడింది “త్రియో మందిలీ”అనే గాయనీబృందం. ఈ ముగ్గురు అమ్మాయిలు యూట్యూబులో పందూరి అనే వాయిద్యసహితంగా జానపదగీతాలను ఆలపించి ఎందరో అభిమానులను చేగొన్నారు.

రాత్రి నట్టనడుమున

రాత్రి నట్టనడుమున

నడిరాత్రిన వింటున్నా గాలిని
ఇంటిచివారున ఊలవేస్తోంది
నడిరాత్రిన వింటున్నా గాలిని
ఇంటిచివారున ఊలవేస్తోంది

(పల్లవి) :
గాలీ, మెత్తటి గాలీ, వీస్తూ రావే
ఈ నేల కొట్టుకుంటోంది వడివడిగా
త్వరగా పాడు మాకోసం స్వేచ్ఛాగీతాన్ని

గాలి, తూరుపునుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ
గాలి, తూరుపునుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ

(పల్లవి)

గాలి, పశ్చిమంనుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ
గాలి, పశ్చిమంనుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ

(పల్లవి)

గాలి, నేలపైనుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ
గాలి, నేలపైనుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ

(పల్లవి)

గాలి, కడలిపైనుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ
గాలి, కడలిపైనుండి వీస్తోంది
ఇంటిచివారున ఈలవేస్తూ

(పల్లవి)

ఎటునుండి వీస్తే ఏమిటి గాలి
మా ఇంట్లో ఆహ్లాదం తెస్తోంది
ఎటునుండి వీస్తే ఏమిటి గాలి
మా ఇంట్లో ఆహ్లాదం తెస్తోంది

యువెన్ గ్వెర్నిగ్ అను బ్రెతాజ్ఞ్ గాయకుడు బ్రయిఝ్ భాషలోపాడిన “ఏ క్రైజ్ అన్ నోజ్” అను జానపదగీతం ఇది. ఫ్రాన్సుదేశానికి వాయువ్యదిశలో ఉన్న బ్రెతాజ్ఞ్ ప్రాంతంలో సముద్రపుగాలి విపరీతంగా వీస్తూ ఊలవేస్తూ ఉంటుంది. రాత్రిపూట కిటికీలకు వారగా ఇలా గాలి ఊలవెయ్యడం సహజంగా వినపడుతూ ఉంటుంది. నేను బ్రెతాజ్ఞ్ ప్రాంతంలో నివశించిన రోజుల్లో చాలా గాఢమైన జ్ఞాపకం అది. అక్కడి ప్రజలకు గాలితోను, సముద్రంతోను అతిదగ్గర సంబంధం ఉంటుంది. ఈ జానపదగీతం అది నెమరువేసుకుంటూ, గాలి ప్రజలకి స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలు తేవాలని చెబుతోంది.పాట

పాడు ముందు, అన్నయ్యకి చెల్లెలా

పాడు ముందు, అన్నయ్యకి చెల్లెలా

పాడు ముందు, అన్నయ్యకి చెల్లెలా
సాగదీసి పాడు, మడిచిపెట్టి పాడు

నీకు అలవాటైపోయింది
అన్నదమ్ములతో కలిసుండగా

ఒక కొండ ఎక్కేదానిని నేను
ఒక లోయ దిగేదానిని నేను

కొండపైన పూస్తుందొక తెల్లటి పండు
లోయలో పారుతుందొక జడైన నది

కొండెక్కి నన్ను సింగారించుకుంటాను
లోయలో దిగి ఒళ్ళు కడుక్కుంటాను

పాడు ముందు, అన్నయ్యకి చెల్లెలా
సాగదీసి పాడు, మడిచిపెట్టి పాడు

లాట్వియాకి చెందిన తౌతూమెయితాస్ గాయనీబృందం “ఔలి” అను సాంప్రదాయక జానపదసంగీతబృందంతో కలిసి ఆలపించిన “జీద్ పాప్రీస్కు, బ్రాలా మాసా” (పాడు ముందు, అన్నయ్యకి చెల్లెలా) అను పాట ఇది. పాట మధ్యలో బూరాలు, డప్పులతో కూడిన సంప్రదాయక లాట్వియా సంగీతం వినవచ్చు. పాట సాహిత్యం నేను ఆంగ్ల అనువాదం ద్వారా తెలుగులోకి అనువదించాను. జానపదసంస్కృతి మూలాలని అందరు కలిసి పోషించుకోవాలని ఈ పాట లీలగా ప్రస్తావిస్తోంది.

సింధూరవృక్షం

సింధూరవృక్షం

ఎక్కడ పెరుగుతున్నావో, ఓ సింధూరవృక్షమా, ఊగు ఊగు
నేను చూడకుండా ఉండేటట్లు, ఊగు ఊగు
వెండి వేరులతో, బంగారపు కొమ్మలతో, ఊగు ఊగు
వెండి ఆకులతో, ఊగు ఊగు

ఒక పవిత్రమైన ఉదయం చూశాను, ఊగు ఊగు
మృధులతావృక్షం సింధూరవృక్షానికి మనసిచ్చింది
సింధూరపుచెట్టుకు వెండివస్త్రాలు, ఊగు ఊగు
ఆకులపై ఉన్నినేతలా అల్లిన మంచు, ఊగు ఊగు

ఆ దట్టమైన సింధూరవృక్షం
మూడుపొరలతో బంగారువడ్డాణం
పాము కాటేసింది, తేనెటీగ కుట్టింది
ఒక్క ఆకు కూడా కదలలేదు

లాట్వియా దేశానికి చెందిన తౌతూమెయితాస్ గాయకీబృందం ఆలపించిన “ఓజోలిస్” (ఓక్ చెట్టు/సింధూరవృక్షం) అనే ఈ పాట పరువంలో ఉన్న ఒక్క యువతి తన ప్రేమికునికి మనసిచ్చిన వైనాన్ని, ఆపై ప్రేమికుడు తనని లొంగదీసుకున్న పరిస్థితిని భావుకంగా ఒక చెట్టుతో పోల్చి వర్ణిస్తోంది. లిండెన్ చెట్టు స్త్రీత్వానికి ప్రతీకగా ఈ తూర్పు ఐరోపా దేశపు సంస్కృతులలో చూస్తారు. ఈ చెట్టుని నేను మృధులతావృక్షం అని అనువదించాను (మునుపు ఇంకొక పాట అనువాదంలోనూ ఇదే పదం వాడాను). దట్టంగా పెరిగే సింధూరవృక్షం (అనగా ఓక్ చెట్టు) పురుషత్వానికి ప్రతీకగా చూస్తారు. ఈ పాట యువతీ యువకుల పరువాన్ని ఆ విధంగా పోల్చిచెబుతోంది.

ఈ గాయనిలు పాటని ఒక బహిరంగప్రదేశంలో ఆలపించిన వైనం క్రిందన చూడవచ్చు. వారు ఉపయోగించిన వాయిద్యాలు గమనించవచ్చు. జాజ్ సంగీతపు సంగతులు ఈ పాటలో అక్కడక్కడా కనపడుతూ ఉంటాయి. అటువంటి పాటను బహిరంగప్రదేశంలో ఆలపించడం చాలాకష్టం, ఎందుకంటే బయటిరొదలో సంగతులను గమనించడం కష్టం.

ముగ్గురు కుర్ర నావికులు

ముగ్గురు కుర్ర నావికులు

ముగ్గురు నావికులు యువకులు, లాలలా లాలలలలా..
ముగ్గురు కుర్రనావికులు నావ నడుపుతూపోయారు
అలా సముద్రంపై వెళ్తూపోయారు, అలా సముద్రంపై వెళ్తూపోయారు

గాలి వాళ్ళని తోసుకునిపోయింది, లాలలా లాలలలలా..
గాలి వాళ్ళని నవద్వారతీరంవరకూ తోసుకొనిపోయింది
అలా నవద్వారతీరంవరకూ, నవద్వారతీరంవరకూ

గాలిమర బండరాతిపక్కన, లాలలా లాలలలలా..
గాలిమర బండరాతిపక్కన లంగరువేసారు
అలా వేసారు లంగరు, అలా వేసారు లంగరు

ఆ గాలిమర మిల్లులో, లాలలా లాలలలలా..
ఆ గాలిమర మిల్లులో ఉంది ఒక కన్నె పనమ్మాయి
ఉంది ఒక కన్నె పనమ్మాయి, ఉంది ఒక కన్నె పనమ్మాయి

తను అడిగింది నన్ను, లాలలా లాలలలలా..
తను ఆడిగింది నన్ను ఎప్పుడు కలిసాం మనం అని
ఎప్పుడు కలిసాం మనం మునుపు? ఎప్పుడు కలిసాం మనం మునుపు?

నాంత్ నగరంలో సంతలో, లాలలా లాలలలలా..
నాంత నగరం సంతలో ఒక ఉంగరం వెతుక్కున్నాం మనం

ఫ్రాన్సుదేశానికి వాయువ్యదిశలో ఉండే బ్రెతాజ్ఞ్ అను ప్రాంతంలో ప్రజలు మాట్లాడుకునే భాషను బ్రెతోన్ భాష, లేదా బ్రయిఝ్ భాష అంటారు. ఈ భాష ఫ్రెంచిభాషనుగాక, పశ్చిమ ఐరోపా భాషలైన కెల్టిక్ భాషలను పోలివుంటుంది. దీని సోదరభాషలు ఐర్లండులోను, స్కాట్లండులోను, వేల్సులోను, స్పెయిందేశపు పశ్చిమాన ఉన్న గల్లీసియాలోను ప్రజలు మాట్లాడుతారు. చాలామటుకు ఈ భాషలు కృశించిపోయినా ఇంకా పూర్తిగా అంతరించిపోలేదు. ఆ బ్రయిఝ్ భాషలోని “త్రి మార్తలోద్” అను జానపదగానం 18వ శతాబ్దిలో ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది. ఏ కవి వ్రాసాడో తెలియదు, కానీ ఆ కాలంలో బ్రెతాజ్ఞ్ ప్రజలు నావికులవలే దేశదేశాలు తిరిగివెళ్తుండగా వారి జీవనతీరులను వివరిస్తోంది. ముగ్గురు కుర్రనావికులు నడుపుతున్న నావ గాలిలో సముద్రంపై కెనడా వరకూ కొట్టుకుపోయి అక్కడీ “న్యూఫౌండ్ లేండ్” (నవద్వారతీరం) చేరుకుంటుంది. ఈ ప్రాంతాన్ని బ్రయిఝ్ భాషలో “దువర్ నెవెజ్” అంటారు, అందుకే “నవద్వార” అని అనువదించాను (ఈ ఐరోపాభాషలన్నింటికీ సంస్కృతభాషతో కొంత సారూప్యం ఉంటుంది). ఆ నవద్వారదేశంలో మునుపు ఎక్కడో చూసి పరిచయమైన అమ్మాయి కనపడుతుంది ఒక నావికుడికి. అలా మళ్ళీ తిరిగి కలుసుకుంటారు కథలో.

ఈ పాటను పైన పాడింది నోల్వెన్ లెరోయ్ అను ఫ్రాన్సుదేశపు (బ్రెతోన్ జాతికి చెందిన) గాయని. ఈమె మునుపు ఈ పాటని చాలామంది గాయకులు గానం చేశారు. అందులో, అలాన్ స్టివెల్ అను గాయకుడి ఆలాపన చాలా పేరొందింది. అది క్రిందన వినవచ్చు.

కుచ్చెళ్ళపూలు

కుచ్చెళ్ళపూలు

కుచ్చెళ్ళపువ్వు అమ్మాయి, కుచ్చెళ్ళపువ్వు అమ్మాయి
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

ఇప్పుడే తప్పిపోయాడు, ఇప్పుడే తప్పిపోయాడు
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

కుచ్చెళ్ళపూలని పెట్టుకోవు, కుచ్చెళ్ళపూలని తూస్తావు
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

తోటలోకి వెళ్ళాను, కూచ్చెళ్ళపువ్వును త్రొక్కాను
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

కుచ్చెళ్ళపువ్వుని త్రొక్కాను, లావుగుందని తూచాను
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

కుచ్చెళ్ళపువ్వు అమ్మాయి, కుచ్చెళ్ళపువ్వు అమ్మాయి
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

ఇప్పుడే తప్పిపోయాడు, ఇప్పుడే తప్పిపోయాడు
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

నువ్వు రకియా తాగవు, కానీ రకియా వాసనొస్తావు
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

కందకాలు పందెంవేసాను, రకియాని పారవేసాను
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

రకియాని పారవేసాను, నిజమే అని తూచాను
గొర్రెపిల్లని లాలించు, చిన్నవాడిని నడిపించు

“కార్నాఫిచ్చే దెవోచ్చే” అనే ఈ బుల్గారియాదేశపు జానపదగీతాన్ని పాడింది “లాబొరాతోరియం పియెస్నీ” అనే పోలండు దేశపు జానపదగాయకబృందం. ఇందులో “కార్నాఫిచ్చే” అంటే ఎర్రటి రంగు “కార్నేషన్ పుష్పం”. ఇవి ఐరోపాఖండంలో మధ్యధరాసముద్రపు తీరప్రాంతాలలో విరివిగా పెరుగుతాయి. మనదేశంలో కూడా ప్రస్తుతం విరివిగా లభ్యమవుతున్నాయి. కానీ, వీటికి తెలుగు పేరు లేదు, అందుకని “కుచ్చెళ్ళపువ్వు” అని పేరు పెట్టాను. ఈ పాటలో ప్రతీ పాదం తరువాత “గీదో జగ్నే గాలేనో, గీదో మోమె మాలేనో” అని పాడుతారు. ఇదొక రకమైన అనుపల్లవి. దీనిని నేను “గొర్రెపిల్లని లాలించు, పిల్లవాడిని నడిపించు” అని అనువాదించాను. రకియా అంటే ఈ తూర్పు ఐరోపా దేశాలలో పళ్ళతో చేసే ఒక ఘాటైన మద్యం. ఈ పాటలో ఒక కన్నెయువతి ఒక యువకుడిని ప్రేమలో వశించుకున్న వైనం చెబుతున్నారు. పాట సాహిత్యం నేను ఆంగ్లభాషంలో వచ్చిన యాంత్రిక అనువాదాన్ని తీసుకుని, దానిని సవరించి, అక్కడినుండి తెలుగులో వ్రాసాను.

ఓ ఎడారి

ఎడారి

ఎడారి
ఈ ఇసక రహస్యాలతో కూడి వుంది
నీటి బుగ్గ
ఈ ఇసకల మధ్యన తెలవబడింది
నా యవ్వనమనే వాగు
ఉబికి ఉబికి లేస్తోంది
ఈ గాలి దుమారంపై ఆడుతోంది
రంగురంగులలో
రకరకాల గొంతులలో
ఈ ఎడారిలో పుట్టిన ఈ వింతలలో
చంద్రుని ఆకాశమైనా
తిరిగి లేచినా
నేను కూర్చునేది లేదు, విరమించేది లేదు
నా పెదవులు తడి ఆరవు
ఈ ఎడారిని కొలిచి పాడుతూ ఉంటే

ఇజ్రాయెల్ దేశానికి చెందిన “లైట్ ఇన్ బాబిలోన్” (బాబిలోన్ దేశపు కాంతి) అను సంగీతబృందం ఆలపించిన ” యా సహ్రా” (ఓ ఎడారి) అనే పాట ఇది. ఎడారి ఒక మంత్రముగ్ధమైన ప్రదేశమని, అక్కడ ఎన్నెన్నో రహస్యాలు అన్వేషకులకు వెల్లడవుతాయని ఈ పాట సాహిత్యం. పదాల వెనుక లీలగా యూదుమతంలోని మోసెస్ ప్రవక్తకి చెందిన కథ ఆనుతూ కనపడుతూ ఉంటుంది.

నోరుపో దేవతావంశవృక్షం

నోరుపో దేవతావంశవృక్షం

ఫే: ధనం తెగ మధ్య తగువులకు మూలం, తోడేలు అడవిలో నివశిస్తుంది
ఉర్: తుప్పు హీనమైన ఇనుముపై పుడుతుంది, కొమ్ములేడి మంచుపై పరిగెడుతుంది
థుర్స్: బలశాలి ఆడవారికి బాధ కలిగిస్తాడు, దౌర్భాగ్యం ప్రజలకి క్షోభ చేస్తుంది
ఆస్: ఉప్పుకయ్య ప్రయాణాలన్నింటికి దారి, ఒర కత్తులతో నిండుంటుంది
రైధ్: స్వారీ గుఱ్ఱాలకి కష్టమైనది, రెగిన్ అతిపదునైన కత్తి సాగకొట్టాడు
కౌన్: పుండ్లు పిల్లలకి విషమమైనవి, మృత్యువు శవాన్ని తెల్లబారుస్తుంది
హగల్: వడగళ్ళు అతిచల్లటి విత్తనాలు, హెర్యాన్ పురాతనలోకం సృష్టించాడు
నౌధృ: అవసరం ఎంపికలు వెదకదు, నగ్నమైన మనిషి చలికి వణుకుతాడు

ఈస: మంచుబల్లలని వంతెనలంటాం, గుడ్డివాళ్ళని పట్టుకు తీసుకెళ్ళాలి
ఆర్: సమృద్ధి మనుషులకి వరం. ఫ్రోడీ దయాగుణం నిండినవాడు
సోల్: సూర్యుడు ప్రపంచానికి వెలుతురు. నేను దైవాజ్ఞకి తలవంచుతాను
ట్యుర్: ఒక చేయి కలిగిన దేవత. కుమ్మరి తరుచుగా ఊదాలి

బ్యార్కాన్: భుర్జవృక్షం ఆకులు అతిపచ్చవి. లోకీ వంచనలో అదృష్టవంతుడు
మధృ: మనిషి ధూళికి తోడు. డేగ గోరు గొప్పది
లోగృ: జలపాతం పర్వతంపై జాలువారు నది, కానీ తన నగలు బంగారం
యుర్: జనకవృక్షం శీతాకాలంలో పచ్చగా ఉంటుంది. మండేటప్పుడు చిటపట్లాడదు

ఐరోపాఖండానికి ఉత్తరాన ఒకానొక కాలంలో జానపదులు మాట్లాడిన పురాతన నార్సుభాషలో ఆధునికయుగంలో తిరిగి గేయరచన చేయాలని సంకల్పించి కొన్ని గాయకబృందాలు కృషిచేస్తున్నాయి. అందులో హైలుంగ్ (స్వస్థీకరణ) అను సంగీతబృందం పాడిన “నోరుపో” అను ఒక స్వస్థీకరణ గీతం ఇది. షమానులు అనే ప్రాకృతికమతానికి చెందిన మంత్రగాళ్ళు కృశించిన, రోగాలబారిన పడిన ప్రజలను స్వస్థపరచడానికి వివిధ దేవతల పేరులు, వారి మహిమలు చెబుతూ, మంత్రాలు వల్లిస్తారు. ఈ వైనం ఇక్కడి ఆధునిక యుగంలో తిరిగి పునస్థాపించడానికి ఒక ఉదాహరణగా ఈ పాట చెప్పవచ్చు.

మంత్రవశమై పడున్నా

మంత్రవశం

మంత్రవశమై, పడున్నా నేను పడున్నా నేను
పట్టి మాంత్రికుడు, పడేసాడు నన్ను పడేసాడు నన్ను
మంత్రవశమై పడున్నా, మనసు లోతుల్లో, మనసు లోతుల్లో
మండుతోంది హృదయంలో, చిటపట అగ్ని చిటపట అగ్ని

మంత్రవశమై, పడున్నా నేను పడున్నా నేను
పట్టి మాంత్రికుడు, పడేసాడు నన్ను పడేసాడు నన్ను
మంత్రవశమై పడున్నా, గుండె వేర్లలో, గుండె వేర్లలో
నా కనుచూపు నించుంది, మాంత్రికుడు ఎక్కడ నించున్నాడో

ఐఫోర్ పాలాస్దోతిర్ అను గాయని ఫారోవేస్ భాషలో పాడిన “ట్రొల్లాబుండిన్” (మంత్రవశమై పడున్నా) అను పాట ఇది. ఫారోవేస్ భాషను ఉత్తర ఐరోపా ఖండంలో ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రానికి ఆనుకుని, నార్వే ఐస్లాండు దేశాలకు నడుమున ఉన్న ఫారో ద్వీపాలు అను ద్వీపసముదాయంలో మాట్లాడుతారు. ఈ ఫారో ద్వీపాలు డెన్మార్కు దేశానికి చెందినవి. ఈ ఫారోవేస్ భాష నార్వే, ఐస్లాండు మొదలైన దేశాలకి చెందిన నార్సు (ఔత్తరేయ) భాషాసముదాయంలో ఒక భాగం. ఈ పాట సంగీతం మధ్యలో గాయని కంఠకంపన ఆలాపన కూడా చేస్తోంది. ఇటువంటి కంఠకంపనగానం ఇన్యూవిట్ మొదలైన ఆర్కిటిక్ మంచుప్రాంతపు తెగలవారు వారి జానపదసంగీతంలో ఉపయోగిస్తారు.